ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
198
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
مكه به خاك سپردند . او در راه مكه هم متولد شده بود . مادرش كنيز فرزند دار بود ( چون فرزند زائيد و عقد شد ) . نام مادرش « قراطيس » بود . چون بيمارى او شدت يافت منجمين را احضار كرد كه يكى از آنها حسن بن سهل بود . آنها حساب كردند و اختر شمردند و ميلاد او را سنجيدند و گفتند : پنجاه سال زيست خواهد كرد كه آغاز پنجاه سال از روزى كه نشستند و حساب كردند خواهد بود كه بعد از ادعاى آنها فقط ده روز زنده ماند . او سپيد رو اندكى سرخى با سپيدى آميخته بود . زيبا - معتدل در چشم چپ او يك لكه سفيد بود . مدت خلافت او پنج سال و نه ماه و پنج روز بود . سن او سى و دو سال گفته شده سى و شش سال بود . بيان رفتار او ( واثق ) چون معتصم در گذشت واثق بر سرير خلافت نشست و بمردم نيكى كرد . نسبت باحترام و تكريم علويان مبالغه نمود . و احسان كرد و مال بسيار داد . باهالى حرمين ( مكه و مدينه ) هم مال بىشمار داد بحديكه در روزگار او يك گدا در حرمين نمانده بود . چون واثق درگذشت زنان اهل مدينه هر شب به محل بقيع مىرفتند و بر او نوحه و ندبه مىكردند . زنان نوحه و ندبه را ميان خود بنوبه گذاشتند و مقرر نمودند هر شب بر او زارى كنند زيرا او نسبت به مردم آن سامان بسيار احسان كرده بود . در مدت خلافت خود ماليات ده يك را كه از كشتى ها و دريانوردان دريافت مىكردند الغاء و زايل نمود كه عايدات آن ماليات بسيار بود . حسين بن ضحاك گويد : من واثق را بعد از مرگ معتصم براى نخستين بار كه در محفل انس نشسته بود مشاهد كردم . كنيز ابراهيم بن مهدى براى او آواز .